گزارش‌نویسی درباره جرایم

یک خبرنگار یا گزارشگر زمانی از وقوع یک سرقت مطلع می‌شود که سرقت انجام شده و سارقان احتمالا گریخته‌اند؛ قربانیان این واقعه ـ شاید در بیمارستان‌ـ به پرسش‌های پلیس پاسخ می‌دهند یا جان خود را از دست داده‌اند. و پلیس هم تحقیقات خود
تاریخ انتشار : ١٣٩٥/٠٤/٠٨ نویسنده :

یکی از مهمترین چالش‌ها در گزارش‌نویسی درباره جرایم این است که واقعه پیش از حضور خبرنگار در محل،اتفاق افتاده است. وقتی می‌خواهید درباره یک نشست پارلمانی یا ضیافت رسمی ناهار گزارش بنویسید، می‌توانید زمان خود را تنظیم کرده و حتی کمی زودتر از زمان مقرر، در محل حاضر شوید؛ تمامی وقایع را از آغاز تا پایان از نزدیک رصد کرده و در نهایت گزارش خود را کامل بنویسید.

اما یک خبرنگار یا گزارشگر زمانی از وقوع یک سرقت مطلع می‌شود که سرقت انجام شده و سارقان احتمالا گریخته‌اند؛ قربانیان این واقعه ـ شاید در بیمارستان‌ـ به پرسش‌های پلیس پاسخ می‌دهند یا جان خود را از دست داده‌اند. و پلیس هم تحقیقات خود را تازه آغاز کرده است.

برای این‌که در چنین شرایط هرج و مرجی بتوانید کنترل امور را به دست بگیرید باید به اصول اولیه روزنامه‌نگاری رجوع کنید. درباره این‌که این حادثه برای چه کسانی اتفاق افتاده، اطلاعات جمع‌ کنید و سپس داستان خود را خلق کنید. همواره یک چشمتان به گذر زمان باشد.

 

توانایی‌های شخصی

شما برای غلبه بر موانعی که در راه نوشتن گزارش به آن‌ها برخورد می‌کنید باید ذهنی فعال داشته باشید. باید برای بیرون کشیدن پاسخ پرسش‌هایتان از افرادی که به نحوی از وقوع این جرم ناراحت هستند، حس همدردی با آنان داشته باشید. همچنین فراموش نکنید که باید نسبت به صحت تمام مطالبی که به شما گفته می‌شود با دیده تردید بنگرید. شاید پلیس یا شاهدان عینی واقعه نخواهند که شما را گمراه کنند اما قربانیان و شاهدان عینی اغلب شوکه هستند و نسبت به آنچه که اتفاق افتاده است، نگاه روشنی ندارند. پلیس هم بیش از این‌که تمایلی به پاسخ دادن پرسش‌های خبرنگاران داشته باشد دنبال این است که مجرمان را دستگیر کند. مجرمان هم قطعا با شما صادق نخواهند بود!

 

منابع اخبار و اطلاعات

برای محدود کردن دامنه خطا و اشتباه، سعی کنید تا جایی که امکان دارد اطلاعات خود را از منابع مختلف و بیشتری جمع‌آوری کنید. 

اگر گزارش درباره موضوع کوچکی مانند سرقت یک دستگاه خودرو است، می‌توانید اطلاعات کافی را از گزارش پلیس به دست آورید. گزارش پلیس می‌تواند به صورت گزارش مکتوب و نتایج تحقیقات افسر پرونده یاخلاصه‌ای از شرح ماوقع باشد.

تلاش کنید تا با تمامی قربانیان مصاحبه کنید. اگر قربانیان در دسترس نبودند، سعی کنید با خویشاوندان، نزدیکان و دوستان آنان مصاحبه کنید.  با تمامی شاهدان عینی صحبت کنید اما به یاد داشته باشید که آنان برای مشاهده کردن وقایع به شکلی دقیق و به گونه‌ای که پلیس و خبرنگاران برای دیدن وقایع آموزش دیده‌اند، آموزش ندیده‌اند.  سعی کنید جرم صورت گرفته را به صورت ذهنی بازسازی کنید. این کار به شما کمک می‌کند تا جزییات مهمی را به داستان خود بیفزایید و یک تصویر کلی از آنچه روی داده را در ذهن خود ایجاد کنید. به این ترتیب وقتی شاهدان یا قربانیان ماجرا را از زاویه نگاه خود شرح می‌دهند برای شما راحت‌تر خواهد بود که وقتی در موقعیت قرار می‌گیرید بفهمید به عنوان مثال، سارق چگونه در پیچ خیابان از نظر ناپدید شده است.  

در گزارش درباره جرایم بزرگ و غیرمعمول، شما برای این‌که به خواننده یا شنونده (مخاطب) خود کمک کنید که واقعه اتفاق افتاده یا نتایج آن را درک کند، باید اطلاعاتی را به عنوان پیشینه گزارش به خواننده بدهید. می‌توانید به برخی منابع مستقل رجوع کنید حتی اگر از جرم صورت گرفته نیز اطلاعی ندارند. به عنوان مثال، یک کارشناس محیط زیست می‌تواند درباره علل قاچاق یک گونه‌ خاص جانوری به خارج از کشور، توضیح دهد.

هنگامی که تمامی اطلاعات را جمع‌آوری کردید باید با دقت آن‌ها را بررسی کرده و اطلاعات مبهم یا مواردی که با یکدیگر سازگاری ندارند را در صورت نیاز دوباره بررسی کنید.

فکت‌ها و اطلاعات قابل اطمینان و غیرقابل اطمینان را شناسایی کنید. برای این‌که در گزارش خود ذکر کنید که جرمی به عنوان مثال، در خیابان "آووکا" اتفاق افتاده است، می‌توانید این مورد را بدون نسبت دادن ذکر کنید. با این حال اگر یک شاهد می‌گوید که این رویداد، صبح زود اتفاق افتاده و دیگری می‌گوید که پیش از وقت ناهار، می‌توانید بدون اشاره به جزییات بگویید که "صبح". اگر شخصی می‌گوید که خودرو قرمز رنگ بوده و دیگری آن را "سبز" دیده است، باید در گزارش خود بگویید که "خودرویی که احتمالا زرد یا قرمز بوده است" و یا اگر قربانی جرم می‌گوید که واقعه "بسیار وحشتناک" و پلیس آن را "نه چندان خشن" می‌خواند، شما باید هر دو اظهارنظر را در گزارش خود بگنجانید.

در قسمت بعد به تکنیک های گزارش نویسی جرایم خواهیم پرداخت.